Tuzarh caah hla ka hun i thawhmi cu “From a distance” ti mi hla te hi a si.

PATHIAN NIH A HMUH KO

 
Russia ram i Vladimir an timi khua pakhat ah Ivan Dmitritch Aksyonof an timi chawletpa a rak um. Mi khuasakho ngai a si; Inn a ngei, dawr zong pahnih a ngei. Mi pumruatha, pa chuakthiam ngai a si. Hla sak zong a duh ngai i, lungretheih zei ngei lo in nunnuam ngai in a um tawn. A tlanval lio ah cun zu zong a rak ding ve bal in zu-ai hna a rak ngei tawn nain, nupi a ngeih hnu tu cun khuachel ceo ah zu cu a ding tawn.

Thal caan zing khat cu Nizhny Chawzuarnak an ti mi i thil (chaw) zuar ding in pawh aa timh ah khin, a nupi nih, “Ivan, nihin cu i thawh hlah law a tha lai dah ka ti. Zahan ka mang a chia tuk hringhran,” a ti. Aksionof cu a ni i, “Kal hlah seh ti na ka duh i a si ko cu! Chawzuarnak i a kal ahcun phe hna a va i kah lai, ti na ka phang ko hih,” a ti. A nupi nih cun, “Zei ka ttih le ka phan bik cu ka hngal hin lo; nain ka mang dakaw a chia tuk cu. Ka mang ah na khualtlawnnak in na hei tlung i na luchin na hei i phongh i, na sam vialte hi a hei raang dih,” a ti. Aksionof cu bak huahmah in a ni chin i, “Ka duanu, mahcu maw ka mang a chia e, na ti? Mangtha pei a si cu. Thil ka va manh dih lai i, zei diik na duh mi te tlunzoh ah ka rak in phorh te lai,” a ti. Cuticun a nupi le a fale pahnih tete cu “Kha, dam tein...” a ti hna, an kut a tlaih hna i khualtlawn ah cun aa thawh.

Lam tanttim a phak ah a rak hngalh bal mi chawletpa pakhat he an i hmu i cu pa he cun lakphakti an din ti hnu ah khualriahbuk pakhat ah an tlung (riak) ti. Aksionof cu zing thawh a tlai bal mi a si lo leng ah ni linh hlan i khuallam kal cu a nuam deuh lai, a ti ruang ah dei hlan in a tho i a rangleng mawng pa a hlauh colh; cun riah man zong felfai tein a pek i Nishny lei a khuallam cu peh rih ding in an pok tthan.

Khan 25 hrawng an kal ah khin rang zong rawl pek ding an si cang, i diin tuah usi, ti in khualriahbuk pakhat ah an i diin tthan. Anih cu mi nunnuam ngai cu si kaw a kithar aa chuah i khualriahbuk varanda ah cun tla-huar in hla a sa. Cu ah cun an ratnak lei in rangleng pakhat nih a rak dawi hna khi a hei hmuh. Darkhing zong kaling-kaleng-kaling-kaleng tiah an i tum pah i, hnawh-nam khulrang ngai in a rak choi thluahmah mi cu rangleng cu tlawmpal luklak ah an pawng a phan colh. Bawi pakhat le palek pahnih an ttum colh. Bawipa nih cun Aksionof cu mi zei a si le khoi ka mi a si a hal colh.

Aksionof nih an ka lunghrinh i bia an ka hal hnik a si hi, ti hngal loin thatein a leh ko hna; lakphakti din tiang hmanh a sawm hna nain bawipa nih cun a bia hal a ngol hlei lo, “Zahan khoika ah dah na riah? Nangmah lawng maw? Hawi tah na ngei maw? Tuzing ah na hawipa chawletpa cu tah na hmu ta maw? Asile ziah dah mah tluk tuan cun tuzing na thawhnak a si? ti tehna in a kherhlai len. Cu tikah Aksionof nih thil si ning le a si ning ttha tein a chimh dih hnu ah, “Ziah na biahal cu, mifir ko khi hei si ninglaw cu bang, mah ti rumro cun na ka kherhlai e? Keimah te khual a tlawng ko mi,” a ti.

Cu ah cun bawipa nih cun a thawh i, “Mahhika peng i misual tlai bawi ka si na ka hngal lo a si hi. Zahan na riahnak i chawletpa a hrum hleh in a ruak hmuh a si. Kan in kherhlai awk hrim te na si ko. Khoi, na thil kan chek dih lai,” a vun ti. Inn chung ah an lut i a thil cu an chek dih. Sau hmanh an chek manh lo; cu ah cun bag pakhat chungin namte (kawngthun) pakhat palek bawi nih cun a vun chuah i, “Ho ta dah a si, mah hi!” tiah a aw hrang aa chuah i a ti.

Amah bag chung bak in thi aa neh mi namte kawngthun an hmuh tikah cun Aksionof cu a arr ko! Palek bawi nih cun, "Zeitin dah mah namte hi thi a kai khawhnak a si? Chim tuah,” a ti.
            Mifanau Aksionof cu a lau tuk i zei chim awk te a hngal lo. “Ka ... ka ...ka hngal lo. Kei...keimah ta a si lo,” ti ceo a chim khawh.
            Palek-bawi nih cun, “Tuzing bak ah zahan na riahnak i na hawipa chawletpa cu a hrum hleh in a ruak phawh a si. Nangmah lo ah a ho hmanh an si khawhnak ding lam a um lo. Innka ti le a chung lei in hrenh a si mi, midang hohmanh le um fawn lo mi innkhan ah cun nangmah lawnglawng pulrin khawh awk na si. Atu na thil lak ah thisen aa neh mi kawngthun kan hmuh fawn. I pheh hlah, na mithmai ah a lang tuk ko hih. Zeitin dah na thahning a si, ti le tangka zeizat dah na lak, cu cu ka chim law a si ko,” tiah a raak chih.

Aksionof nih cun cu pa thattu a si hrimhrim lo kong, ih lai i lakphakti an din ti ti lo ah zinglei tiang cu pa he cun an i hmuh ti lo kong tehna, tangka amah ngeih te rubel thong riat a si kong le kawngthun zong a ta a si hrimhrim lo kong tehna aa chim sek nain a man ti lo. A thawchuah hrimhrim a phahlang dih i a hmai zong a daang dih. Sual ngan taktak a tuah ko khi a lo ko cang.

Cuticun palekbawipa i a chimh hna bang a kuttang palek pahnih nih a ke an ttem i an rangleng ah an chuan colh. Aksionof cu thla a cam i a ttap colh ve. A tangka le a thil vialte an chuh dih hlei ah thong ah thlak ding a si cang. Vladimir ah a kong hlathlai an timh. Chawletpawl le Vladimir khuami a ho te hmanh nih mi tha lo le zuding saei a si lo kong an chim cio. Asinain a bia cu an vun ceih i, Ryazan khuami chawzuarpa a thattu a si, a tangka rubel thong kul zong a fir chap rih,” bia an khiah.

A nupi nih hi kong hi a rak theih tikah cun a lung a rawk tuk hringhran ve. A fale nih an ngakchia tuk rih, a hniang deuh hoihna cu hnuk ding lio ceo a si rih. A fale pahnih cu aa hruaih hna i a vapa hreng a tuarnak ah cun a va kal. A vapa ton zong cu an sianh zokzok lo; a nawl len hna hnu ceo ah an sianh. Thongtla pawl thilthuam in le cikcin he misual le lainawng pawl lak ah a vapa a vun hmuh tikah cun a lung a suk tuk i a nupi cu thong innka hram ah a tlu colh, saupi hnu ah amah a hun i hngal i a fale tete pahnih he cun an pa cu hmaichia tttimttiam tein an tthutpi. Innlei an khuasak ning tehna le thong a phanh kong tehna lungfak ngai in an i chim. A nupi nih cun, “Zeitin dah khua kan khan lai,” tiah ruahnak a hal tikah “Siangpahrang Zar sin in ruahthiamnak kan hal a hau ko lai cu. Zei sual lo minung rawhralh phung um hlah,” a ti.

A nupi nih Zar a chimh bal cang kong le a bia zei sawng sanh a ton lo kong tehna a chimh tikah Aksionof cu kaa khat hmanh a holh ti lo, a beidong ngai ko cang. Cu ah cun a nupi nih a hun thawh i, “Na kal lai zan i ka mang kha na ciing ti maw? Mah ni ah khan i thawh hlah law mahhi ton hi na tong ttung hnga lo dah ngai kaw. Asile ka dawt Vania, bia dik ka chim tuah; na that taktak maw?”

“Aw! ka nupi dawt nangmah hmanh nih na ka biangboih ve cang ko hi ta,” a ti pah in Aksionof cu a hmai aa hup i nguingui in a ttap colh. Cu vial ah cun thongcawngpa a ra i nufarual cu a kalter hna. Cu cu Aksionof nih a chungle a baibai hna hmanung bik ding a rak si ziar.

A nupi le a fale an liam riahmah cu a zoh i Aksionof cu a lung a faak tuk hringhran. “Ka nupi hmanh i a ka lungrumh cang ah hin cun hi vawlei ah ka sining taktak le thil sining dik taktak a hngal kho cu a ho hmanh an um ti lo a si ko hi. Pathian lawnglawng nih a hngalh i amah sin lawnglawng ah a vel le a dawtnak cu hal ko cang ning; Pathian lo ah cun a ho te nih ka sining an ka hngalh piak ti ri lo,” a ti.

Cuticun Siangpahrang Zar sin zong ah ngaihthiam ruahthiam kongkau ah nawlnak ca zei hmanh a ttial duh ti lo. Pathian sin thlacam bel cu a thlah hin lo.

Aksionof cu fung in vual cikcek i an tuk hnu ah lungmeihol khor i rian tuan ding in a bia cu ceih a si. An tuknak hma a dam in midang thongtla pawl he Saiberia ram lungmeihol khor i rian ttuan ding in an kalpi hna.

Cuticun kum 26 chung bak Saiberia thong cu a tla i a sam zong a rang dih, a khahmul hrimhrim cu a sau tuk cang. A nonal lio a taksa zong a lo dih cang, a keng hoihna a kul i vawi dang tawn Aksionof lo bang, holh hmanh a huam setsai ti lo. Asinain thlacam tu cu a ngol bal hrimhrim lo.

Thongcawng bawi pawl le a thongtla-hawi pawl nih a nunnemning an zoh tawn i an upat ngai. Cuticun upatnak in, “ka pu” siloah “mithiang” ti hoihna in an kawh tawn. Thongtla pawl nih thongbawi pawl ton le bia chimh an herh tik ah, le thongtla pawl an i siik chel zong ah amah hi bia chimtu bik le remhtu rian a tuantu a si tawn. Inn lei in zei thawng hmanh a thei kho ti lo i a nupi le a fale an thih an nun hmanh a hngal kho ti lo.

Ni khat cu an thong ah thongtla thar pawl an rak phan. Cu hna cu thongtla hmasa pawl nih an kulh hna i khuazei mi an si le zei sual ruang i thong tla an si kong tehna bia an ruah, an hal hna. Aksionof zong cu thongtla thar pawl kiang ah cun hmai panh lo ngai in a thu ve i biaruah cu a ngai ve.

Pa khan sang, pumrua tha ngai, kum 60 hrawng pa nih a khahmul ruh pi he a vun chim mi cu, “Ka duale hna, kei cu rang pakhat aa hreng lio mi hi a hri ka phoih i kan khua kalnak ah ke i kalnak cun ka rang deuh lai tiah kaa cit i, cu cu rang na fir an ka ti ko hen cu. Rang ngeitu pa he zong kan i hngal ko nain. Ka fir lo, tuan te ah inn phanh ka duh i a hri ka phoih i a si, rak hruaih i chiah than ka timh mi a si ko,” ka ti len hna zong ah ka bia a man ti lo. A taktak le a ngaingai ah cun sual ngan ngai pakhat hi hlanlio pi ah ka rak tuah bal i a ho nih ka kut an ka tlai kho lo i pei a si cu, tuan pi in hika nan sin hi a rak phan ve ding bak te ka si nain. E!..., ka'n hlen hna bia a si; Siberia hi vawi khat cu ka rak phan bal ve, sau bel ka tla lo,” a ti hna.

 Pakhatpa nih, “Sile, khoika mi set dah na si cu?” a hun ti.
            “Kan khua cu Vladimir a si. Ka chungle cu mahka mi cu an si. Ka min taktak cu Makar a si; nain Semionitch a ka ti zong an um,” a ti.

Cu ah cun Aksionof cu a lu a hun i tun deuh i, “Sile Vladimir khuami ka si na ti ahcun Aksionof-te chung kong na hngalh theo lai; an thi maw an nung hnga dah?”
“Hngalh lo rilmal cu! Mi khuasakho ngai an rak si si. An pa bel Saiberia ah hin thong a tla ti a si. Kanmah hna bang a sual ve ruang theo ah a si lai cu. Nang hi tah, zeitin dah na phanh ning a si ve?”
            Aksionof cu a khua-awng ton lo kong chim zong a huam ti lo; a thaw faak nawn in a vun i chuah i, “Ka sual ruangah kum 26 bak ka um cang hi,” a ti.
“Zei sual dah na tuah ve i?”

            “A, zei sual ti i chim nakcun ka tuar ding hrimhrim a si mi ruang ah ka ti lai cu …” tiah a bia cu a vun remh tthan. Amah Aksionof nih a kong cu tampi aa chim duh lem lo nain a hawile pawl nih thongtla thar pa cu Aksionof thong a tlak ning, pakhatpa nih chawletpa a thah i a thil lak ah kawngthun a thuh kong tehna le puhchom in thong a phanh ve kong tehna an chimh dih hirhiar.

            Cu ah cun Makar Semionitch cu a khuaruah a har tuk i, lau ngai in, “A! Ziah, khuaruahhar ngai a si tung, cu cu! Sile ka pu, kum zeizat hrawng dah na si hnga atu hi?”
Cu ah cun thongtla hmasa pawl nih, “Ziah na mit-au le na biachim hi dahngai, Aksionof hi a rak hmu bal ko na lo e?” an ti tik ah a let setsai hna lo. “Hawinaule hna, hika thong i kan i ton khawh hna hi cu khuaruahhar ngai a si ko,” a ti hna.

            Hi bia nih hin Aksionof cu khua a ruahter ngai; hi pa nih hin mithattu pa hi hngalh dawh a si; silole a rak ka hmuh bal khawh men, ti in, “Semionitch, ka thilton mi mi thah kong cu dahngai rak hngal ve law na lo ngai e. Silole na rak ka hmuh bal mi hoihna ka si dara hi?” tiah a hal.
            “Zeimaw kong an rak chim cu ka rak theih bal ve henta; nain vawleicung hi cu lih le nal bia cu tam tuk kaw, cu leng ah a sau tuk cang i ka theih mi bia hmanh ka ciing ti lo e,” a ti.

            Aksionof nih, “Chawletpa a thattu cu hngalh dawh ngai na si ko e?” tiah a vunhal deuh tik ah cun Makar Semionitch cu bak huahmah in aa nihter i, “Chawletpa a thattu cu, a thil lak i kawngthun an hmuh mi pa cuta a si ko lai. Midang nih a thil lak i an thuh bia a va si ko zong ah, phungthluk ah pei “Kut tlaih lo cu puh khawh a si lo,” ti a si kha. Na chantling tang i na chiah mi bag chung ah cun a ho nih dah kawngthun cu an chiah rua hnga? I hlau lo in na um rua hnga mei?”

            Hi bia a theih hin Aksionof thinlung chung ah Makar Semionitch hi chawletpa thattu a si hrimhrim lai, ti ruahnak lawng a khat cang. Bia dang chim len zong a huam ti lo; a tho i a kal colh. Zankhuadei te khua a ruat; aa hngelh kho lo.

            A mitthlam ah thil phunphun an cuang. Khualtlawn a pawh lai i a nupi le a fale mui tehna, a nupi he bia thlum bia al an i ruah tawn lio tehna le an nih an kheh tawn tehna, a fale tete zei hngal loin an ngakchiat tuk rih ning tehna, pakhat hoihna cu a kal tak lio ah hnuk ding lio ceo a si tehna, amah hrim te, cu hlan i lungretheih hmang bal lo, mi nunnuam kho ngai a rak si ning tehna, thanuam ngai le tlahuar i kithar aa chuah i khualriahbuk varanda ah hla aa sak lio i palek nih an rak dawi i an tlaih ning tehna, fung in an tuk i a rak hmat dih lio tehna, le, hreng le cikcin he mifir le lainawng rual lak i kum pi mah vialte khua a sak cang kong tehna, tar cu na lolo putar pi bang a taksa le a ruhkhua hrimhrim a rawh dih ning tehna a ruat a ruat i mah le mah i thah hmanh khi a lung ah a hung chuah chel a um cang.

            “Mahpa nih hin a rak ka rawiphiar ruang ah a si ko hi” tiin khua zaza cu a ruat i teilei cham in Seimionitch thahnak ding khua tiang hmanh a ruat cang ko. Sinan a tho i thla cu a cam than. A thinlung chung ah daihnak taktak a ngei kho hin ti lo. Chun i rian an tuannak zong ah Makar kiangkam um le a mui hmuh hmanh a duh ti lo.

            Cuticun zarh hnih a liam; Aksionof cu zan hngilh kho loin a um i zeiti i um ah dah a that bik lai, ti hmanh a hngal kho ti lo.

           Zan khat cu thonginn chung i aa chawh ko lio ah a ihnak tang zawn i vawlei cu zu bantuk zei nih dik khuat sehlaw a lo. Zei dah a si hnga, ti in a zoh ko lioah Makar cuvawilei tang cun a rak chuak i, Aksionof a hmuh tikah cun a thin a phang tuk hringhran. Aksionof nih Makar a si a hngalh in a zoh hmanh a zoh duh lo i a kal taak hnik ko nain, amah Makar Semionitch tu nih Aksionof cu a baan in a tlaih i, vanpang tang zawn vawlei cu nifa a butkedan khat lengmang in a cawh kong le khualeng a chuah fate cu vawleivawr cu a hlonh lengmang tawn kong le atu cu a cawh dih cang kong tehna, a chimh.

            “Khah, tarpa, dai tein um, law, nangmah zong na chuak kho ve lai hih; Na chim na chim citcet cu an ka nunh lai lo ca ah ka'n nunh ve lai lo hi eei” tiah Aksionof cu a ti chapbei.

            Cu bia nih cun Aksionof cu a thin a phawh tuk cang, “Khoi, ka tlai hlah; tlik le zaam zong ka herh ti lo; cun na ka thah zong a herh ti ttung lo, na ka thahnak a sau tuk cang si! Na kong ah hin cun, uhm... Pathian bel nih kan ceih te ko seh,” a ti.

            A thaizing ah thongtla pawl cu an rain tuannak ah kalpi an timh hna tikah thongcawngpawl nih thong vanpang i khor cawh mi cu an hmuh ziar cang. Thonginn chung cu an chek i khor cawhnak cu an hmuh. Ramukbawi a rak ra i aho dah cu awngkua a cotu a si tiah thongtla pawl cu a hal dih hna. An zate in “kan hngal lo” an ti cio dih. An hngalh ko hmanh ah thongtla le thongtla ciocio cu i phuan lo si tawn kaw a hngal mi hmanh nih an phuang hnga lo. A dongtawkoih ah Ramukbawi nih cun Aksionof cu mi ding mi tha a si cu hngal kaw, a thawh i, “Khah, nang cu ka’n zumh bik, Pathian nih kan bia kan thei seh, aho dah hi awngkua a cotu hi a si, ka chim tuah,” a ti.

Makar cu a zei poi lo tein aa um ter i Ramukbawi lawng cu aa zohter, Aksionof cu aa zohter duh nemmam lo. Hi ah hin Aksionof cu a thin a khenh tuk ve cang i mi fanau! a hmur le a kut zong te a ther dih. "Hi tluk i ka nunnak a ka hrawktu hi zei ah cun hen ka humzual len ti lai e? Ka phuan ko lai dara maw? Nain ka phuan ahcun an tuk an phomh lai i minung ah aa chuah lai lo. A zei a va si ah, ka phuan thawng in ka caah zei he a thahnem hnga i?" tiah amah le amah cu a thinlung chung in bia aa al peng.

Ramukbawi nih, "Khah, chim cang ko, na hngalhning tein. Aho dah vanpang a baohtu hi a si?" tiah a hal chih ve tikah Aksionof nih makar cu a hei zohchih pah in, "Ka chim lai lo, Bawipa. Pathian duhning a si lai ka ti lo. Na kut ah ka um ko i na duhning in keimah hi ka tuah ko" a ti.

Ramukbawi i a hal len ko zong ah chim le phuan a timh lo tikah cun vanpang baoh kong bia cu ceih khawh lo le tlianh khawh lo in a um lan. Cu zan ahcun Aksionof cu a ihnak ah a it i, a vun i hngilh dengmang ah khin mi zeimaw pakhat a sinah a ra i a ihkhun ah a thut kha a hmuh. Aho dah a si hnga tiah khuamui nawn pi ah cun hliah a timh tikah a muihmu hmanh a duh lomi Makar a si ziar. "Zei ti tuah rih dah na ka timh? Ka ihnak ah zei dah na rak ti?"

Makar Semionitch cu a holh lo. Aksionof cu a tho i, "Zei dah na duh mi a si? Atu zokzok na kal lai maw kal lo? Sentari pawl ka auh hna lai hih!" Cu ahcun Makar Semionitch nih Aksionof cu a hei naih deuh i, "Ivan Dmitritch, ka ngaithiam!" a ti.
"Zei ah cun dah ka'n ngaihthiam lai?" "Chawletpa a thattu kha keimah pei ka si cu. Namte na bag chung i a thuptu zong keimah thiamthiam. Nangmah zong kha thah ka rak in tim nain khualeng lei in mi thawng bantuk ka rak theih i ka'n that manh lo a si kha, thlalangawng in ka rak zuang colh."

Hi ah hin Aksionof cu zei bia hmanh a chim kho lo. Makar Semionitch cu inkhun cung cun a tum i tuang ah a khuk aa bil, "Pathian min in ka ngaithiam cikcek, Ivan Dmitritch. Zei ka ti hnga, rak ka ngaithiam sawh ko. Chawletpa a rak thattu kha keimah ka si tiah ka phuan cang lai i nang cu an in chuah cang lai hi" tiah a ti.

Aksionof nih a thawh i, "Nang caah cun cuti bia chim cu a fawi ngai ko lai, nain kumpi kum 26 ka tuar cang ko i atu ahcun khoi ka'h cun dah ka kal ti rua hnga? Ka nupile a thi cang, ti a si. ka fale nih ti le a hngalh hmanh an ka hngal ti lai lo. Panh awk le khuasaknak ding hmanh ka ngei ti lo pi cu," tiah a ti.

Zeltuang i a bawhnak cun Makar cu a tho hlei lo. Tuang ah a lu a suk chih i, "Ivan Dmitritch, rak ka ngaithiam sawh ko..." a ti pah in a tap thluahmah. "Fung i an ka tuk lio nak hmanh in atu na hmai hmuh hi ka celh lo deuh. Ka cungah velngeihnak in na khat i thong vanpang ka baoh na hngalh ko mi zong na ka phuang duh hlei lo. A zoh hrimhrim ka'n zoh ngam ti lo kei cu, Bawi Kri min in ra ka ngaithiam ko sawh, kei nun awk hmanh a tlak ti lomi hi..."a ti i a chik-ik chuak dih lakin a tap chin.

Hi ah hin amah Aksionof zong cu a celh ve ti lo i a tap ve. "Pathian nih a'n ngaihthiam ko lai. Kei tham cu nangmah nak let chim cawk loin ka sual deuh kho men ko si." tiah Aksionof nih a vun ti ve. Hi ceo ah hin Aksionof cu a thilrit phorh vialte a zaang duak i, innlei a ngaihnak le a chungle a ngaihnak tehna zong cu an lo dih. Thonginn in chuah zong a herh a ti lem ti lo, a tar tuk cang i a thih ni lawng a hngak cang ko. 

Aksionof nih Makar cu a sualnak phuan zong a herh lo i thong chuah zong a caah a herh ti lo kong a chim len ko nain Makar nih cun a sualnak vailte aa chim dih. Cuticun Aksionof, zei sual lo, cu a bia an ceih than. Asinain chuahnak awdar a chuah hlan deuh ah Aksionof cu a thi ai.